chớ chết
Định nghĩa
- Thán từ:
- Biểu thị sự cảnh báo gấp gáp, nguy hiểm hoặc sợ hãi: "chớ chết" là một thán từ dùng để diễn tả tình huống cần đề phòng ngay lập tức, thường mang sắc thái lo lắng, hoảng hốt hoặc đe dọa nhẹ. Từ này thường xuất hiện trong văn nói, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp hoặc khi nhắc đến một hậu quả không mong muốn.
Ví dụ sử dụng
- (Hãy đề phòng nếu ông ấy biết chuyện này! — mang ý cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng.)
- (Cảnh báo gấp: đừng để nó nhìn thấy, nếu không sẽ nguy hiểm.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chớ chết" thường được dùng trong câu cảm thán, kết hợp với một mệnh đề để chỉ rõ nguyên nhân gây ra sự cảnh báo.
- Chớ chết, nó mà biết thì chúng ta tiêu đời! (Hãy cẩn thận, nếu nó biết thì chúng ta sẽ gặp rắc rối lớn.)
"chớ chết" có thể đứng một mình như một câu cảm thán độc lập, không cần bổ ngữ.
- Chớ chết! (Nguy hiểm! / Cẩn thận!) — dùng khi thấy ai đó sắp gặp tai nạn.
Biến thể và từ gần giống
Chết (động từ): mất đi sự sống, hoặc trong ngữ cảnh thán từ, dùng để biểu lộ sự ngạc nhiên, lo lắng.
- Chết, tôi quên mất! (Ồ, tôi quên mất rồi! — thể hiện sự bối rối.)
Chết cha (thán từ): biểu thị sự lo lắng, sợ hãi nhẹ, tương tự "chớ chết" nhưng thân mật hơn.
- Chết cha, trời sắp mưa rồi! (Trời ơi, sắp mưa rồi!)
Từ đồng nghĩa
Coi chừng: cảnh báo cẩn thận, tránh nguy hiểm.
- Coi chừng xe cộ! (Hãy cẩn thận với xe cộ!)
Nguy hiểm: tình trạng có thể gây hại, cần đề phòng.
- Nguy hiểm, đừng lại gần! (Cảnh báo về sự nguy hiểm.)
Thành ngữ liên quan
- Chết không kịp ngáp: chết rất nhanh, không kịp phản ứng — dùng để nhấn mạnh sự bất ngờ, nguy hiểm.
- Mà trúng bẫy thì chết không kịp ngáp. (Nếu mắc bẫy thì sẽ gặp hậu quả tức thì.)